English below:

Ngay từ khi nảy ra ý định du lịch Trung Quốc, tôi đã biết chắc rằng điểm đến đầu tiên phải là Giang Nam — không thể là nơi nào khác. Tất cả bắt đầu từ một tuổi thơ lớn lên cùng những bộ phim kiếm hiệp Kim Dung, nơi các vị anh hùng tung mình lên nóc nhà, uống rượu dưới trăng, nhìn xuống nhân gian phồn hoa và khói lửa. Phía dưới là những mái ngói âm dương, tường trắng ngói đen, dòng người tấp nập dạo bước trên những con đường lát đá xanh rêu. Xa xa, một con kênh nhỏ lặng lờ trôi, cầu đá cong cong bắc ngang, tiếng mái chèo khua nước xao động cả một góc trời.

Ký ức ấy in sâu đến mức khi có chiếc laptop đầu tiên, việc đầu tiên tôi làm là tìm ngay những tựa game nhập vai kiếm hiệp để được sống trong thế giới ấy thêm một lần nữa. Và chính từ giấc mơ trẻ con đó, Giang Nam trở thành điểm dừng chân không thể bỏ qua trong lần đầu tiên tôi đặt chân đến Trung Quốc.

“Everyone speaks of how beautiful Jiangnan is;
A traveler should only grow old in such a place.
The spring waters are more azure than the open sky,
Asleep in a painted boat, lulled by the sound of the rain.”

Bodhisattva Barbarian (Pusa Man) — Wei Zhuang

Jiangnan was never just a destination — it was a childhood made tangible. Growing up with the wuxia world of Louis Cha, I was raised on images of white walls and black tiles, heroes leaping across moonlit rooftops, bluestone paths winding beside quiet canals. When the chance to visit China finally came, there was never any question of where to go first. It had always been Jiangnan.

Ô Trấn nằm ở phía Bắc của tỉnh Chiết Giang, có lịch sử định cư lên đến 7.000 năm (văn hóa Mã Gia Bàng) và đã được công nhận là một đơn vị hành chính cấp thị trấn từ hơn 1.300 năm trước (thời nhà Đường).
Thị trấn được chia cắt bởi con kênh hình chữ thập, tạo thành 4 khu vực:
Đông Sách – 东栅: Thời gian đóng cửa tham quan sớm hơn Tây Sách, còn nhiều dân bản địa sinh sống.
Tây Sách – 西栅: Khu vực được tu bổ nhiều, thuận lợi cho khách du lịch. Đóng cửa trễ hơn Đông Sách
Nam Sách – 南栅 & Bắc Sách – 北栅: Hai khu vực này không nằm trong danh sách tham quan của Ban Quản Lý Ô Trấn.
Lần này tôi chỉ có 1 ngày 1 đêm nên chỉ kịp tham quan Tây Sách, hẹn lần sau có dịp sẽ ghé thăm lâu hơn để ghé Đông Sách luôn.

Located in northern Zhejiang, Wuzhen carries 7,000 years of history within its walls. A cross-shaped canal divides the town into four sectors — of which Dongzha and Xizha are open to visitors. Dongzha closes earlier and still breathes with local life; Xizha is more restored, more accessible, and stays open later into the night. With only one day and one night, I explored Xizha — and left already planning a return.

Làm xong thủ tục check-in thì trời cũng đã ngả về chiều. Tôi vội vàng lấy máy ảnh rồi thả bộ ra ngoài. Ô Trấn hiện ra trước mắt nhộn nhịp mà vẫn dịu dàng, cổ kính mà không cũ kỹ — đúng như những gì tôi đã hình dung bao nhiêu năm nay.

Bầu trời hoàng hôn như ai đó đổ mực vàng cam lên nền trời, màu sắc ấy loang dần xuống mặt sông xanh vắt phía dưới, biến cả dòng kênh thành một dải lụa rực rỡ. Từng chiếc thuyền gỗ khua mái chèo chầm chậm, để lại những gợn sóng sánh ánh vàng. Đứng giữa dòng người tấp nập, nghe quanh mình tiếng nói chuyện của một ngôn ngữ mình không hiểu, tôi lại có cảm giác kỳ lạ — như thể cảnh này, tôi đã thấy rất nhiều lần rồi, ở một nơi nào đó rất xa, rất lâu trong ký ức.

By the time I checked in, the afternoon was already turning golden. I grabbed my camera and stepped outside. The sky bled amber into the canal, and wooden boats drifted slowly across the light. Standing in a crowd speaking a language I couldn’t follow, I felt something strange and quiet settle over me — the sense that I had seen all of this before, in a dream I had been carrying since childhood.

Sáng sớm hôm sau, tôi dậy sớm rời homestay từ 6h sáng. Ô Trấn trước mắt tôi là một trấn cổ yên bình, nhẹ nhàng và hoài cổ, khác hẳn tối hôm trước.

Kể từ khi được thành lập vào năm 872 sau Công Nguyên, Ô Trấn chưa bao giờ thay đổi tên gọi, vị trí địa lý, hệ thống kênh đào hay lối sống của người dân. Chịu ảnh hưởng từ triết lý Nho giáo và tính thẩm mỹ của Trung Hoa cổ đại, cụm từ “Tiểu kiều – Lưu thủy – Nhân gia” (小桥 – 流水 – 人家) tạo nên “Thi trung hữu họa” (Trong thơ có họa). Đặc điểm “mã gene” này đã định danh cho vẻ đẹp của các cổ trấn vùng Giang Nam, được khắc hoạ rõ nét ở Ô Trấn. Trong một khoảnh khắc, khi tôi đứng ở một cây cầu đá (Tiểu kiều), nhìn xuống dòng nước xanh (Lưu thủy) và thấy những ngôi nhà lầu soi bóng (Nhân gia), bất chợt tôi cảm tưởng không gian và thời gian như ngưng đọng lại.

I left the homestay at six in the morning, before the town had fully woken. Wuzhen felt entirely different from the night before — quieter, older, more itself. Founded in 872 AD, it has never changed its name, its canals, or the rhythm of its days. Standing on a stone bridge, looking down at the green water below and the old houses reflected within it, I understood for the first time what the ancient poets meant by “small bridge, flowing water, a place called home” — poetry made visible, life made art.

Tên gọi “Ô Trấn” (乌镇) bắt nguồn từ chữ “Ô 乌” nghĩa là đen bởi mái ngói, cửa gỗ và những con thuyền nơi đây đều sẫm màu theo năm tháng, tạo nên sắc trầm cổ đặc trưng không lẫn vào đâu được. Sáng đi dạo không theo bản đồ, trong cái gió lạnh tháng Ba thổi xào xạc qua các tán cây, tiếng chim hót vang trời, bước trên con đường lát đá, một Ô Trấn trầm lặng mở ra trước mắt tôi, im lìm như vạn vật vẫn như vậy từ 1300 năm nay. Sự cổ điển và cái đẹp mỹ học Trung Hoa, mang chiều sâu văn hóa và khí chất Giang Nam cổ đại, khiến tôi như lạc vào một bức tranh sơn thủy hữu tình.

Những ngôi nhà tường trắng, mái ngói âm dương được xây vây quanh dòng sông xanh trong vắt như một tấm gương phản chiếu, khi nhìn vào tấm gương, tôi cảm tưởng cả mùa xuân dường như được thu hết vào tấm gương ấy.

The name Wuzhen — 乌镇 — comes from the character for black: the roof tiles, wooden doors, and boats all darkened slowly over the centuries, giving the town its unmistakable, sombre palette. I walked without a map, through cold March wind in the trees and birdsong above the bluestone paths. The town unfolded in silence — calm and unchanged, as though nothing here had shifted in over a thousand years. White walls and curved eaves surrounded a river so clear it read like a mirror, and in that mirror, I felt the whole of spring had been gathered and held.

Sự phân bố các cửa hàng cũng khá hay, phía đầu gần cửa ra vào thì là các khu hàng quán mua sắm, đồ lưu niệm, tiệm ăn vặt, càng về gần giữa thì có những khu nhuộm vải, làng nghề truyền thống, quán ăn gia đình. Phía cuối trấn là các quán rượu, quán bar, quán ăn nhậu gia đình, tối lên đèn rất lung linh, nhộn nhịp.

Ô Trấn nằm dọc theo Kinh Hàng Đại Vận Hà 京杭大运河 , con kênh nối Bắc Kinh và Hàng Châu, đóng vai trò huyết mạch kinh tế trong lịch sử Trung Hoa. Ngày xưa hàng hóa, tơ lụa, trà và gốm sứ được vận chuyển qua hệ thống kênh rạch chằng chịt, mang lại phồn vinh cho cả khu vực. Lúc đi đến cuối trấn, gần tháp Bạch Liên 白莲塔 khúc giáp với sông vẫn thấy nhiều tàu thuyền tới lui tấp nập.

The layout of Xizha tells its own quiet story. Near the entrance: shops, souvenirs, street snacks. Further in: dye workshops, traditional crafts, family kitchens. At the far end: wine houses and bars that glow amber over the canal at night — lively, but never rushed.

Wuzhen sits along the Beijing–Hangzhou Grand Canal — 京杭大运河 — once the economic artery of China, carrying silk, tea, and ceramics across the region for centuries. Near Bailian Pagoda (白莲塔), where the canal meets the open river, boats still pass through in steady rhythm, as they always have.

Đi lang thang một hồi thì trấn cũng dần thức dậy với chợ sáng, trẻ em đánh cờ, các chú chèo thuyền vớt lá trên sông. Một trấn cổ tấp nập bắt đầu ngày mới, những chiếc thuyền gỗ bắt đầu những chuyên chở khách đầu tiên trong ngày, các chủ cửa hàng cũng bận rộn mở cửa chuẩn bị đón khách.

Slowly, the town woke around me. A morning market, children playing chess, boatmen clearing leaves from the canal. The first boats of the day set out. Shutters opened, wares were arranged. Another morning in a town that has had many thousands of them.

Tuy gọi là đi dạo sáng sớm nhưng thật ra chị em tôi lạc đường lần thứ hai (lần đầu là buổi tối trước đó), không tìm được đường về lại homestay ăn sáng. Sau 3 tiếng đi lang thang khắp các ngõ hẻm thì cũng đã về đến nơi. Tuy nhiên đây là lần lạc đường đáng giá, vì tôi đã kịp thấy cổ trấn bình yên sáng sớm như thế nào, tôi đã kịp ngỡ ngàng trước cây hoa Tử Kinh rực sắc hồng tím, nép mình trước vòm cổng tròn đặc trưng của kiến trúc Giang Nam, tôi cũng đã kịp hiểu mùa xuân Giang Nam mỹ cảnh là như thế nào. Và hơn hết là, tôi đã kịp thu tất cả điều ấy vào trong máy ảnh của mình.

Khi viết những dòng này, tôi chợt nhớ đến câu nói của Ansel Adam:

You don’t make a photograph just with a camera. You bring to the act of photography all the pictures you have seen, the books you have read, the music you have heard, the people you have loved.

Chúng ta không chỉ dùng máy ảnh chụp ảnh, chúng ta mang đến bên trong bức ảnh tất cả những cuốn sách ta đã đọc, bộ phim ta đã xem, âm nhạc ta đã nghe và người ta đã yêu.

Ansel Adams

We got lost — for the second time in two days — and wandered for three hours before finding our way back. But somewhere in those lanes, I stopped in front of a Redbud tree in full bloom, its violet-pink flowers spilling over a round Jiangnan archway, and understood, without quite meaning to, what a spring morning here actually feels like. The camera was already raised before I had time to think.